Zespół jelita drażliwego (IBS) to przewlekła choroba układu pokarmowego, charakteryzująca się nawracającymi bólami brzucha oraz zaburzeniami rytmu wypróżnień. Pomimo że objawy IBS są uciążliwe, nie prowadzą do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Jak długo jednak może trwać atak jelita drażliwego i jakie są jego objawy?
Co to jest zespół jelita drażliwego?
Zespół jelita drażliwego, znany również jako IBS (ang. irritable bowel syndrome), to przewlekła choroba dotykająca jelito cienkie i grube. Choroba ta objawia się przede wszystkim bólami brzucha oraz zaburzeniami rytmu wypróżnień, w tym biegunkami, zaparciami lub ich naprzemiennym występowaniem. Etiologia choroby jest złożona i nie do końca poznana, jednakże wpływ na jej rozwój mają czynniki takie jak stres, zaburzenia mikrobioty jelitowej czy zaburzenia na osi mózg-jelito.
Chociaż objawy zespołu jelita drażliwego mogą być uciążliwe, choroba ta nie jest uznawana za ciężką i nie prowadzi do poważnych powikłań zdrowotnych. Ważne jest jednak, aby pacjenci z IBS mieli świadomość czynników, które mogą wpływać na zaostrzenie objawów, co pozwala na lepsze zarządzanie chorobą.
Jakie są objawy ataku jelita drażliwego?
Objawy ataku jelita drażliwego są różnorodne i mogą się różnić w zależności od postaci choroby. Najczęściej spotykane objawy to:
- Bóle brzucha, które mogą być ostre, skurczowe lub dokuczliwe, najczęściej zlokalizowane w podbrzuszu lub po lewej stronie brzucha.
- Zaburzenia rytmu wypróżnień, takie jak biegunki (wodniste lub półpłynne stolce) lub zaparcia (twarde, zbite stolce w formie bryłek).
- Uczucie wzdęcia brzucha oraz obecność śluzu w kale.
- Nudności, wymioty i zgaga jako objawy towarzyszące.
- Ogólne symptomy, takie jak ból głowy, uczucie zmęczenia, wahania nastroju oraz częste oddawanie moczu.
Ile trwa atak jelita drażliwego?
Atak jelita drażliwego może trwać od kilku godzin do kilku tygodni. Długość zaostrzenia jest zależna od wielu czynników, takich jak przyczyna wywołująca objawy oraz indywidualna reakcja organizmu pacjenta. Warto podkreślić, że trudno jest jednoznacznie określić, co dokładnie prowadzi do zaostrzenia objawów, dlatego obserwacja własnego organizmu jest kluczowa w zarządzaniu chorobą.
Wpływ na zaostrzenia mogą mieć sytuacje stresowe, zmiany w diecie, nieodpowiednia higiena snu, alkohol czy podróże.
Jak diagnozować zespół jelita drażliwego?
Rozpoznanie zespołu jelita drażliwego opiera się przede wszystkim na dokładnym wywiadzie lekarskim oraz wykluczeniu innych chorób o podobnych objawach. W diagnostyce IBS stosuje się zaktualizowane w 2016 r. Kryteria Rzymskie IV, które obejmują nawracające dolegliwości bólowe brzucha występujące przynajmniej raz w tygodniu przez ostatnie trzy miesiące.
W celu wykluczenia innych schorzeń lekarz może zlecić dodatkowe badania, takie jak:
- Morfologia krwi i badania przesiewowe w kierunku celiakii.
- Testy na obecność kalprotektyny w kale oraz inne badania laboratoryjne.
- USG jamy brzusznej, kolonoskopia i gastroskopia.
Jak leczyć zespół jelita drażliwego?
Leczenie zespołu jelita drażliwego polega przede wszystkim na łagodzeniu objawów oraz modyfikacji stylu życia. Obok farmakoterapii, która odgrywa rolę wspomagającą, istotne jest unikanie stresu, odpowiednia dieta oraz regularna aktywność fizyczna.
Farmakoterapia
Leki stosowane w IBS są dobierane indywidualnie, w zależności od dominujących objawów. Mogą to być leki na biegunkę, zaparcia, leki rozkurczowe oraz probiotyki. W niektórych przypadkach zaleca się również leki przeciwdepresyjne, które pomagają w redukcji objawów depresyjno-lękowych.
Dieta
W leczeniu IBS ważną rolę odgrywa dieta LOW FODMAP, która polega na eliminacji produktów o wysokiej zawartości fermentujących węglowodanów. Dieta ta powinna być stosowana pod nadzorem dietetyka, aby uniknąć niedoborów pokarmowych i uzyskać najlepsze rezultaty w łagodzeniu objawów.
Zmiana diety oraz stylu życia to kluczowe elementy w zarządzaniu zespołem jelita drażliwego, które mogą znacząco poprawić jakość życia pacjentów.
Wsparcie psychologiczne
Wsparcie psychologiczne, w tym terapia poznawczo-behawioralna, hipnoterapia oraz trening relaksacyjny, mogą być skuteczne w redukcji objawów związanych z zespołem jelita drażliwego. Pomagają one w lepszym radzeniu sobie ze stresem i emocjami, które mogą wpływać na przebieg choroby.
Co warto zapamietać?:
- Zespół jelita drażliwego (IBS) to przewlekła choroba objawiająca się bólami brzucha i zaburzeniami rytmu wypróżnień, nie prowadzi do poważnych powikłań zdrowotnych.
- Objawy ataku IBS obejmują bóle brzucha, biegunki, zaparcia, wzdęcia, nudności oraz ogólne symptomy, takie jak ból głowy i zmęczenie.
- Atak jelita drażliwego może trwać od kilku godzin do kilku tygodni, a jego długość zależy od indywidualnych reakcji organizmu oraz czynników wywołujących objawy.
- Diagnostyka IBS opiera się na wywiadzie lekarskim oraz wykluczeniu innych chorób, z zastosowaniem Kryteriów Rzymskich IV.
- Leczenie IBS obejmuje farmakoterapię, dietę LOW FODMAP oraz wsparcie psychologiczne, co może znacząco poprawić jakość życia pacjentów.
